Biryani

Dikke kans dat je nog nooit van Biryani gehoord hebt. Maar in huize Sigi prijkt de Biryani fier op de lijst met toppers die op de koelkast hangt; een lijstje met gerechten die voor herhaling vatbaar zijn. Biryani is een eeuwenoud gerecht uit India en is daar enorm populair. Er zijn duizend-en-één streek- en familiegebonden varianten. In India doen ze aan Biryani-festivals, Biryani-wedstrijden en Biryani-take aways. En serieuze discussies over hoe een echte Biryani te maken.

De ene Biryani is de andere niet en er zijn verschillende manieren van bereiden. Uiteindelijk is het doel om een gerecht te maken bestaande uit laagjes rijst, afgewisseld met laagjes groenten, vlees, vis of paneer. (Paneer is een Indiase kaas, geschikt voor vegetariërs, omdat de melk gestremd wordt met citroensap of azijn in plaats van stremsel afkomstig uit de lebmaag van kalfjes.)

Biryani doe je óf Pakki-style, óf Kachchi-style. Bij Pakki-style bereid je de rijst en het vlees/vis/groenten apart en bij Kachchi-style langzaam, langdurig en afgedekt samen. 

Vervolgens wordt de schotel traditioneel met laagjes afgedekt met een eenvoudig deeg van water en bloem, dan gestoofd en aan tafel pas geopend, zodat alle geuren en aroma's aan tafel vrijkomen. Maar die traditie wordt inmiddels niet meer altijd gevolgd.

In India is het favoriete Biryani-vlees Mutton, oftewel Schaap. Schapenvlees is in tegenstelling tot Lamsvlees vet, en leent zich goed om lang te stoven. Maar eigenlijk alles kan; Geit, Kip, Garnalen of vega met Aubergines, Paprika's en Wortelen. Koe en Varken gebruiken is de Indiase Goden verzoeken. Dat u het even weet.

Een typisch ingrediënt is Ghee. De moeite waard om in huis te halen. Het geeft een authentieke smaak aan je Biryani. En de overgebleven Ghee gebruik je gewoon om van alles en nog wat in te bakken. Het is, ook buiten de koelkast, in principe eeuwig houdbaar, wat in India heel handig is.

Ghee is geklaarde Boter waar ook 't water nog uit is en koop je in toko's en natuurwinkels. Of je maakt 't zelf, het is eenvoudig. Het idee is om de Boter van vocht en eiwitten te ontdoen; ze is dan langer houdbaar, spettert niet bij verhitten en zal minder snel verbranden. De smaak is licht nootachtig.

Doe een pakje ongezouten Boter in een pannetje en laat het op een heel laag vuur smelten, langzaamaan, half uurtje, drie kwartier. Het vocht verdampt en vaste eiwit-bestanddelen zakken naar de bodem. Schep bovenop drijvend schuim er af. Schenk de heldere gesmolten bovenste-Boter-laag (de Ghee) voorzichtig in een potje. Doe dit eventueel door een zeef met dubbel keukenpapier. Zorg er voor dat het wittige eiwitspul in de pan blijft, dit kan je weggooien.

Back to the Biryani. Dikke's Biryani is Pakki-style met Kip, zonder laagjes en deegkorst, met Yoghurt. 

Kook de Basmatirijst. Gewoon volgens de gebruiksaanwijzing. Of verhit wat Ghee, doe er Laurier, Kruidnagel en Steranijs bij, dan de Rijst, roeren, en dan 't Water. Heb je 't helemaal op je heupen, doe dan 2 pannetjes met in eentje wat Kurkuma er bij. Dan heb je dus gele en witte rijst. Kicken.

Wel een paar handen Rozijnen in heet water. Hou je er van en wil je chic, wel dan ook een paar Saffraandraadjes. 

Verhit wat Ghee (of gebruik neutrale Olie) in een pan en bak hierin Ui in ringen met fijngehakte Knoflook en Gember. 

Bak de in stukjes of reepje gesneden Kip rondom aan, samen met het Chili-, Komijn- en Korianderpoeder, de Kardamom, Kaneel, Nootmuskaat en Kurkuma (=Geelwortel). 

Lekkerder is om Komijn-, Kardamom- en Korianderzaad te gebruiken in plaats van poeder, deze te vijzelen en even in een droge koekenpan te verhitten tot ze gaan geuren. Van de Kardamom gebruik je overigens alleen de kleine zaadjes die in de peulen te vinden zijn.

Schep er de helft van de inmiddels gebakken Uien bij. De andere helft gaat als side-dish op tafel.

Voeg vervolgens de Basterd- of Palmsuiker, de Yoghurt, de Rozijnen en eventueel de Saffraan aan de Kip toe. 

Dek de pan af met een schone theedoek en een deksel, zodat er geen vocht kan ontsnappen en laat gedurende een kwartiertje pruttelen. Klaar. Serveren met de Uien. Lekker met Madame Jeanette pepersaus.

Bij een Biryani hoort ook een Raita, een simpel Yoghurt-bijgerecht en een Kachumbar salade.

Raita: Meng de Yoghurt met verse fijngehakte Munt, geraspte Komkommer, Komijnpoeder, Chilipoeder, Suiker en Zout.

Of maak een Indian-Guacamole-Raita. Meng Yoghurt met fijngesnipperde Ui, Tomaat, Peper, Koriander en Avocado's. Maak op smaak met Limoensap, Chili- en Komijnpoeder en Zout.

Katchumbar Salade: snij de Ui in dunne halve ringen, de Tomaten zo fijn of grof als je lekker lijkt, de Pepers fijn en de Koriander grof. Maak een dressing van Citroen, Olie, Chilipoeder, Suiker en Zout. Meng alles.

Ingrediënten:

voor de Rijst:

• 400 gram Basmatirijst
• 2 el Ghee of Roomboter
• 4 Laurierblaadjes
• 2 Steranijs
• evt Kurkuma voor gele Rijst, 1/2 theelepel

voor de Biryani:

• 6 ons Kip (dijen anders filet)
• 6 - 8 medium Uien (de helft gaat gebakken apart als side dish)
• 4 tenen Knoflook
• stuk Gember, groot als anderhalve duim.
• 1 theelepel Chilipoeder
• 1 theelepel Komijn (poeder of zaad)
• 2 theelepels Koriander (poeder of zaad)
• zaadjes uit 5 peulen Kardamom
• 1/2 theelepel Kaneel
• 1/2 theelepel Kurkuma
• mespunt Nootmuskaat
• 200 ml  uitgelekte normale volle Yoghurt of dikke Turkse- of Griekse-
• 1/2 eetlepel Baster- of Palmsuiker
• 4 handen Rozijnen
• sap van 1 Limoen
• eventueel een paar Saffraandraadjes

Voor de Raita:

• 300 ml Yoghurt
• 1 Komkommer
• hand Munt
• 1 theelepel Komijnpoeder
• 1 theelepel Chilipoeder
• Zout en Suiker

of

• 2 Avocados
• 1 Ui
• 2 Tomaten
• 1 groene Peper
• 1/2 theelepel Chilipoeder
• 1/2 theelepel Komijn
• sap van 1/2 Citroen
• flinke hand verse Koriander
• 300 ml Yoghurt
• Zout

Voor de Katchumbar salade:

• 2 Uien
• 3 Tomaten
• 1 Komkommer
• 2 groene Pepers
• 1 bosje Koriander
• sap van 1 Citroen of van 2 Limoenen
• Olie naar verhouding; 4 delen Olie op 1 deel Citroen- of Limoensap
• 1/2 theelepel Chilipoeder
• Zout en Suiker

Rode Bietjes - Barbabietole al Forno

Er lag een verzoek van mevrouw Sigi om weer eens Sperziebonen 'a la bonne femme' te eten. Dat zijn Sperziebonen dus, met Spekjes, gekookte Eieren, Sjalotjes met een dressing van (zelfgemaakte) Mayo, Citroensap, Witte Wijnazijn, Olijfolie, Mosterd en Tabasco maar die laat ik altijd weg. Maar Sperziebonen doen het in Nederland alleen in de zomer, als zomergroente zijnde. Nu hartje winter (!) worden ze ingevlogen vanuit Egypte. Daarom vandaag geen Sperziebonen.

Volgens een onderzoek van het Jeugdjournaal in 2013 zijn Sperziebonen overigens wel number one groente in Nederland. De Bloemkool eindigde op de tweede plek en Spinazie was nummer 3.

Spruitjes zijn het minst populair. Ooit kwam er een vriend eten die geen Spruitjes lustte (..). Ik heb ze toen op 4 manieren klaargemaakt en hij vond er 3 lekker.
Ook voor Spruitjes-hatende kinderen is er hoop. Pierre Windt, die Khàà-lûh a.d.Hagenees, kreeg kinderen aan de Spruit. Hij paneerde ze a l'Anglaise; door achtereenvolgens Bloem-Ei-Paneermeel. En dan bakken. Zo klaargemaakt vonden ze de Spruitjes ineens allemaal lekker.

Nou had ik nog wat Paprika, Wortel, Ui en Bietjes liggen wat op zich ook een prima top 4 zou kunnen zijn. En ik weet dat mijn meisje ook heel blij te krijgen is met geroosterde groenten. En zeker met iets met Bietjes. Scoren voor open doel. 

Bietjes kan je heel goed roosteren, maar het duurt wel even. 

Nadat je ze hebt schoongeborsteld verpak je ze stuk voor stuk in aluminiumfolie en zet ze 45 minuten tot een uur in een oven op 200C. Zo behoud je maximaal smaak, veel beter dan koken in water. Als ze wat meegeven zijn ze gaar. Pak er eentje uit en check even. Goed gaar zijn ze heel makkelijk te schillen.

Snij de Bietjes als ze nog warm zijn in plakjes en verdeel ze op een bord. Gesmolten Roomboter er over. Bestrooi met Zout, ruim Peper en met Parmezaan. Klein beetje Platte Peterselie.

Of snij twee Sjalotjes fijn, bak kort in Olijfolie en doe de in partjes gesneden Bietjes erbij. Schenk er 2 eetlepels Rode Wijnazijn over. Kook dit heel even door, max een half minuutje. Op een bord bestrooien met Zout en Peper. Scheutje Olijfolie.

Meng Creme Fraîche met Dille. Of meng dikke Turkse of Griekse Yoghurt met Mierikswortel. Drizzel dit over de Bietjes.

De Mierikswortel haal je gewoon uit een potje. Zelf raspen kan ook en heb ik wel eens gedaan. Maar als je last hebt van tranende ogen bij het snijden van een Ui, zou ik er niet aan beginnen. De Mierikswortel is de overtreffende trap qua tranentrekken. Wat een beetje helpt is als je het buiten doet met een duikbril op. Maar het is natuurlijk wel lekker.

Wat ook kan is de Bietjes in partjes even in de Boter bakken met Zout en Peper. Doe er twee eetlepels Balsamico Azijn bij, roer kort even goed om. Geef er een Knoflook-dip bij van dikke Yoghurt of Zure Room, Bieslook, een teentje heel fijngesneden Knoflook en Peper en Zout.

Of, en dan hou ik op, maak er een salade van met Geitenkaas. Verhit wat Olijfolie in een pan. Snij een oude Boterham in blokjes, maatje Croutons. Haal de schil van een halve gewassen Citroen, alleen het geel, en hak dit fijn. Hussel dit door elkaar in de pan gedurende 2-3 minuutjes, tot de broodblokjes crispy en krokant zijn. Haal ze uit de pan met een schuimspaan en laat uitlekken op keukenpapier. 

Maak een dressing van Olijfolie, Balsamico Azijn en Citroensap. De verhouding olie-zuur is 3 op 1. Zout en Peper.

Verdeel de Bietjes, de Citroen-Croutons op een bord, verkruimel er de Geitenkaas over, scheur er wat blaadjes Basilicum over. Tot slot de dressing.

Smakelijk.

Ingrediënten:

voor de Bietjes met Parmezaan:

• 6 rode bietjes
• 25-50 gr roomboter
• zout, peper
• 50 gr parmezaan
• 1 handje platte peterselie

voor de Bietjes met Sjalotjes:

• 6 rode bietjes
• 2 sjalotjes
• 2 eetlepels rode wijnazijn
• zout, peper
• olijfolie
• 100 ml crème fraîche of dikke turkse/griekse yoghurt
• 1 handje dille of 1 eetlepel mierikswortel uit een potje

voor de Balsamico Bietjes:

• 6 rode bietjes
• 2 eetlepels balsamico azijn
• 100 ml zure room of dikke turkse/griekse yoghurt
• 1/2 - 1 teentje heel fijngeraspte knoflook
• 1 handje bieslook
• zout, peper

voor de Bietjes met Citroencroutons en Geitenkaas:

• 6 rode bietjes
• 1 oude boterham
• schil van een halve citroen
• olijfolie (om in te bakken)
• 3 eetlepels mooie olijfolie (voor de dressing)
• 1/2 eetlepel balsamico azijn en 1/2 eetlepel citroensap
• zout, peper
• 150 gr zachte geitenkaas
• paar blaadjes basilicum