Radijs

De meisjes Sigi hebben zich vol overgave gestort op de AH-moestuintjes. Niet alleen de meisjes Sigi maar ook Dikke zelf verwondert zich over de potentie van die kleine zaadjes. De dagen in huize Sigi beginnen met een inspectie van de plantjes. Nieuwe blaadjes worden enthousiast begroet. Loser-plantjes krijgen een tweede kans, maar worden zonder omkijken verwijderd als ze zich niet snel van hun vitaalste kant laten zien. Survival of the fittest. Darwinisme in onze Amsterdamse keuken. 

Dankzij een bij AH vakkenvullende vriendin van het oudste meisje Sigi was onze verzameling snel compleet. In de praktijk betekent dit dat, na het verpotten van de Tomaat, de Bieslook, de Prei, de Basilicum, de Radijs, de Broccoli, de Spinazie, de Dille, de Bosui en de Veldsla, onze keuken voor een groot gedeelte wordt ingenomen door Moeder Natuur. Niet alle plantjes komen even vastberaden de grond uit. Met name de Lookfamilie kijkt vooralsnog ronduit aarzelend de wereld in.

De Radijs laat zien hoe het moet; hun laatste dagen zijn zelfs al geteld. Inmiddels staan ze moedig op het balkon buiten van de lentezon te genieten, onwetend van het lot dat hen wacht. Want een dezer dagen zullen ze geoogst worden. Dan zal het gezin Sigi 5 Radijzen oogsten, die verdeeld moeten worden over ons 4-leden-tellende gezin. Allemaal eentje en eentje vierendelen. Na alle TLC een verdiende beloning en de opmaat voor één groot oogstfeest.

Als de Radijs-oogst eenmaal heeft plaatsgevonden, zal Dikke er met gepaste eer een culinaire draai aan geven. Dat klinkt heel spannend, maar zal in de praktijk opvallen door eenvoud. De meisjes Sigi lusten de Radijsjes namelijk maar op 1 manier, Radijsjes met Balsamicoazijn. Die gaan zo: Was de Radijsjes en laat een paar mooie blaadjes zitten. Snij ze nu kruislings in, zonder ze door te snijden. Meng de Olijfolie, de Balsamicoazijn, Peper en Zout en de Bosuitjes. Leg de Radijsjes er in.

Eenvoudig. Maar nog eenvoudiger is om ze zo te eten, na ze eventueel even in zout te hebben gedipt. Enorm retro ook. In de seventies kwamen ze zo regelmatig voorbij. Dikke was er destijds geen liefhebber van; dus ik snap m'n meisjes wel.

Meer van nu, maar bijna hetzelfde is Radijs als onderdeel van een Crudité. Rauwe groenten en een dipsausje. Denk aan Wortel, Paprika, Boontjes, Bleekselderij, Tomaatjes en Bloemkool. Qua dip gebruik je mayonaise als basis; voeg fijngehakte verse Kruiden toe en breng op smaak met Ansjovis, Citroensap, Peper en Zout.

De Radijs is overigens lid van een grotere familie, de familie der Kruisbloemigen. Direkte naasten zijn andersvormige en -kleurige Radijzen. Door een speling van de natuur en anders door fanatieke Radijs-fokkers bestaan er nu langwerpige Radijzen met een wit kontje, die ze 'halflange rode witpunt' hebben genoemd, een naam waar menig kabouter jaloers op zou zijn. Er zijn Witte Radijzen, lange Witte, die wij 'IJskegel' noemen en de engelsen 'long white icicle', en Paarse en Gele Radijzen. 

Maar ook de Mierikswortel en de Wasabi, in het Engels Horseraddish, zijn familie. Zo ook de Daikon, een witte reuzen-Radijs uit Japan. Een ander familielid is de Rettich, oftewel de Rammenas, waarvan er middellange witte, zwarte, rode, halflange rode en japanse hybride varianten bestaan. Dan is er nog een niet te vertalen Rammenas; de 'Münchner Weisser Treib und Setz'.

Hoe dan ook, wij Nederlander zijn zeer matige Radijs- en Radijsachtigen- eters, met zo'n 250 gram per persoon per jaar. Nee, dan onze aziatische vrienden; een Japanner eet zo'n 13 kilo per jaar. De kampioenen als het om Radijs-eten gaat zijn de Koreanen, een beetje Koreaan is namelijk goed voor 30 kilo op jaarbasis.

Rare jongens, die Koreanen, of toch niet ? De familie Radijs is behoorlijk gezond. Ze zijn licht vochtafdrijvend, bevatten geen vet, zeer weinig calorieën, er zitten mosterdoliën in, relatief veel mineralen en vitamine B en C, veel vezels, anti-oxidanten en anthocyaninen. Die laatsten zijn behulpzaam bij het verwijderen van gifstoffen uit het lichaam. Dikke denkt dat het slechts een kwestie van tijd is dat Radijs als superfood "ontdekt" zal worden.

Pak uw kans en eet Radijs voor het zover is. Als Radijs eenmaal de status van superfood bereikt wordt ie immers duur en schaars. Doe eens Radijs in een Salade, mooi voor de smaak, de textuur en de kleur. Snij klein: Komkommer, Radijs, Tomaten, Bosui, Munt en Peterselie. Hak Knoflook fijn. maak een dressing van Olijfolie, Citroensap, Peper en Zout. Hussel alles en bestrooi met Sumak of Za'atar. Heb je geen Turk in de buurt of kom je er net zonder Za'atar vandaan, bestrooi dan met Sesamzaad, geraspte Citroenschil en Tijm.

Ingrediënten:

voor de Radijsjes met Balsamicoazijn:

• 500 gr Radijsjes (goed voor het jaarlijks gemiddelde)
• 6 eetlepels mooie Olijfolie
• 2 eetlepels mooie Balsamicoazijn
• 3 Bosuitjes
• Peper en Zout

voor de Salade:

• 3 grote Tomaten of 20 kleine Tomaatjes
• 100 gr Radijsjes
• 1 Komkommer
• 2 Bosuitjes
• een hand Platte Peterselie
• een handje Munt
• 2 teentjes Knoflook
• 3 eetlepels mooie Olijfolie
• 1 eetlepel van een mooie Azijn (bijvoorbeeld Dragon-)
• Peper en Zout
• een eetlepel Sumak of Za'atar

Rode Bietjes - Barbabietole al Forno

Er lag een verzoek van mevrouw Sigi om weer eens Sperziebonen 'a la bonne femme' te eten. Dat zijn Sperziebonen dus, met Spekjes, gekookte Eieren, Sjalotjes met een dressing van (zelfgemaakte) Mayo, Citroensap, Witte Wijnazijn, Olijfolie, Mosterd en Tabasco maar die laat ik altijd weg. Maar Sperziebonen doen het in Nederland alleen in de zomer, als zomergroente zijnde. Nu hartje winter (!) worden ze ingevlogen vanuit Egypte. Daarom vandaag geen Sperziebonen.

Volgens een onderzoek van het Jeugdjournaal in 2013 zijn Sperziebonen overigens wel number one groente in Nederland. De Bloemkool eindigde op de tweede plek en Spinazie was nummer 3.

Spruitjes zijn het minst populair. Ooit kwam er een vriend eten die geen Spruitjes lustte (..). Ik heb ze toen op 4 manieren klaargemaakt en hij vond er 3 lekker.
Ook voor Spruitjes-hatende kinderen is er hoop. Pierre Windt, die Khàà-lûh a.d.Hagenees, kreeg kinderen aan de Spruit. Hij paneerde ze a l'Anglaise; door achtereenvolgens Bloem-Ei-Paneermeel. En dan bakken. Zo klaargemaakt vonden ze de Spruitjes ineens allemaal lekker.

Nou had ik nog wat Paprika, Wortel, Ui en Bietjes liggen wat op zich ook een prima top 4 zou kunnen zijn. En ik weet dat mijn meisje ook heel blij te krijgen is met geroosterde groenten. En zeker met iets met Bietjes. Scoren voor open doel. 

Bietjes kan je heel goed roosteren, maar het duurt wel even. 

Nadat je ze hebt schoongeborsteld verpak je ze stuk voor stuk in aluminiumfolie en zet ze 45 minuten tot een uur in een oven op 200C. Zo behoud je maximaal smaak, veel beter dan koken in water. Als ze wat meegeven zijn ze gaar. Pak er eentje uit en check even. Goed gaar zijn ze heel makkelijk te schillen.

Snij de Bietjes als ze nog warm zijn in plakjes en verdeel ze op een bord. Gesmolten Roomboter er over. Bestrooi met Zout, ruim Peper en met Parmezaan. Klein beetje Platte Peterselie.

Of snij twee Sjalotjes fijn, bak kort in Olijfolie en doe de in partjes gesneden Bietjes erbij. Schenk er 2 eetlepels Rode Wijnazijn over. Kook dit heel even door, max een half minuutje. Op een bord bestrooien met Zout en Peper. Scheutje Olijfolie.

Meng Creme Fraîche met Dille. Of meng dikke Turkse of Griekse Yoghurt met Mierikswortel. Drizzel dit over de Bietjes.

De Mierikswortel haal je gewoon uit een potje. Zelf raspen kan ook en heb ik wel eens gedaan. Maar als je last hebt van tranende ogen bij het snijden van een Ui, zou ik er niet aan beginnen. De Mierikswortel is de overtreffende trap qua tranentrekken. Wat een beetje helpt is als je het buiten doet met een duikbril op. Maar het is natuurlijk wel lekker.

Wat ook kan is de Bietjes in partjes even in de Boter bakken met Zout en Peper. Doe er twee eetlepels Balsamico Azijn bij, roer kort even goed om. Geef er een Knoflook-dip bij van dikke Yoghurt of Zure Room, Bieslook, een teentje heel fijngesneden Knoflook en Peper en Zout.

Of, en dan hou ik op, maak er een salade van met Geitenkaas. Verhit wat Olijfolie in een pan. Snij een oude Boterham in blokjes, maatje Croutons. Haal de schil van een halve gewassen Citroen, alleen het geel, en hak dit fijn. Hussel dit door elkaar in de pan gedurende 2-3 minuutjes, tot de broodblokjes crispy en krokant zijn. Haal ze uit de pan met een schuimspaan en laat uitlekken op keukenpapier. 

Maak een dressing van Olijfolie, Balsamico Azijn en Citroensap. De verhouding olie-zuur is 3 op 1. Zout en Peper.

Verdeel de Bietjes, de Citroen-Croutons op een bord, verkruimel er de Geitenkaas over, scheur er wat blaadjes Basilicum over. Tot slot de dressing.

Smakelijk.

Ingrediënten:

voor de Bietjes met Parmezaan:

• 6 rode bietjes
• 25-50 gr roomboter
• zout, peper
• 50 gr parmezaan
• 1 handje platte peterselie

voor de Bietjes met Sjalotjes:

• 6 rode bietjes
• 2 sjalotjes
• 2 eetlepels rode wijnazijn
• zout, peper
• olijfolie
• 100 ml crème fraîche of dikke turkse/griekse yoghurt
• 1 handje dille of 1 eetlepel mierikswortel uit een potje

voor de Balsamico Bietjes:

• 6 rode bietjes
• 2 eetlepels balsamico azijn
• 100 ml zure room of dikke turkse/griekse yoghurt
• 1/2 - 1 teentje heel fijngeraspte knoflook
• 1 handje bieslook
• zout, peper

voor de Bietjes met Citroencroutons en Geitenkaas:

• 6 rode bietjes
• 1 oude boterham
• schil van een halve citroen
• olijfolie (om in te bakken)
• 3 eetlepels mooie olijfolie (voor de dressing)
• 1/2 eetlepel balsamico azijn en 1/2 eetlepel citroensap
• zout, peper
• 150 gr zachte geitenkaas
• paar blaadjes basilicum