Saoto Soep

Saoto Soep (Surinaams), Soto Ajam (Indonesisch), oftewel Kippensoep. 

Suriname en Indonesië liggen een behoorlijk eind uit elkaar, maar door het koloniale verleden van ons kikkerlandje zijn de mensen en de keukens bij elkaar gekomen. Het zijn multiculturele samenlevingen en waren dat al voordat wij hier het woord bedachten.
In Suriname wonen Creolen, Javanen, Marrons, Indianen, Hindoestanen, Chinezen, Europeanen, Joden en Brazilianen. In Indonesië wonen Javanen, Soendanezen, Maleisiërs, Madoerezen, Chinezen, Indiërs, Arabieren en Europeanen.
En in elk van deze culturen maakt men Soep van Kip. De Saoto Soep wordt dan ook op veel verschillende manieren gemaakt. Leg de recepten van Lonny Gerungan en Bep Vuyk (beiden uit Indonesië) naast die van Mavis Hofwijk (uit Suriname) en je ziet door de bomen het bos niet meer. Oorspronkelijk lijkt de Saoto uit China te zijn gekomen, om via Java-Indonesië en Suriname, Nederland te bereiken. Hallelujah !

Een vriendinnetje van de jongste telg in huize Sigi heeft een Surinaamse als oppas en die kookt ook. Wat ze zo lekker doet, dat er rond etenstijd eigenlijk altijd gebeld wordt of mijn jongste dame mag blijven eten. Favoriet zijn de Roti en de Saoto Soep. Waarop DS besloot de strijd aan te gaan en een minstens net zo lekkere Saoto te maken. Want ik heb m'n meisjes met het eten natuurlijk het liefst rondom onze eigen tafel.

Als Dikke een hele Kip in de oven heeft geroosterd, wordt er de volgende dag vaak Saoto gegeten in huize Sigi. Ik trek een Bouillon van het karkas nadat ik er alle restjes vlees van heb afgepluist. Leg 'm in de pan met ruim water en voeg daar het een en ander aan toe. Wortel, Bleekselderij, een gehalveerde Ui, Laurier of Salam, verse Laos en Gember, gekneusde Sereh, Pimentkorrels, Peperkorrels, Kurkuma en Sigi's secret: Steranijs. Dat soort dingen. 

Laat 2-2½ uur op heel laag vuur zachtjes trekken zonder (!) deksel op de pan. Proef op Zout. Af laten koelen, zeven en je hebt je eigen top-Bouillon.
zie ook: http://dikkesigi.blogspot.nl/2013/12/mooie-kip.html

Doe je dit niet, begin dan met het wassen van 1 hele Kip. Net als een Surinamer zou doen; zet de kip in een kom onder water, en voeg hier 2,5 dl Azijn per liter water aan toe. Na 5 minuten is de Kip wat verkleurd en gewassen. Afspoelen onder koud stromend water.

Maal 1 Ui fijn met 3 tenen Knoflook, een duimgroot stuk Gember en 1 theelepel Koenjit (heet ook Kurkuma of Geelwortel, dit kleurt alles geel en zit in alle Kerriemengsels). Als je geen Koenjit hebt neem je Kerriepoeder, maar liever niet. 

Fruit dit mengsel 5 minuten in een beetje olie in een grote soeppan. Voeg 1,5 liter Water toe en doe de Kip er in.

Nu wat smaakgevers toevoegen: sprieten Sereh (bovenste droge deel er af gesneden, gekneusd en in een knoop), een duimgroot stuk Laos, Salamblaadjes (dit is Indonesische Laurier te vervangen door Laurierblaadjes), Djeroek Poeroetblaadjes (limoenboomblaadjes), Steranijs en Pimentkorrels. Breng aan de kook, deksel er op, vuur laag, 30-45 minuten zachtjes laten trekken. Een  Surinaamse zou nog een Bouillonblokje toevoegen want dat doen ze nou eenmaal altijd overal in.

Piment wordt ook wel Jamaicaanse peper, allspice, pimentbes of nagelpeper genoemd. Pimentkorrels zijn de gedroogde zaadjes van de Pimentplant. Het is een gewas dat de Maya's al gebruikten. De smaak is een mix van kruidnagel, nootmuskaat en kaneel met een pepertje.

Haal de Kip uit de Bouillon, laat haar een beetje afkoelen en pluk het vlees in stukjes van het karkas. Het vlees kan terug in de pan. Proef op Zout. Snij enkele Bosuitjes in ringetjes en strooi over de Soep. Pers een Limoen boven de Soep om 'm wat frisser te maken. In principe is de Saoto Soep nu klaar.

Maar een kale Saoto is geen Saoto. Kook de laatste 5-7 minuten Eieren mee in de Soep, minimaal 1 per persoon. Neem 6 kommetjes. Vul ze met fijngesneden Prei, Bosui in dunne ringen, gewassen Taugé, in reepjes gesneden (Chinese) Kool, fijngehakte Selderij en eentje met Saoto-Mix. Dus er komen naast de pan Soep, bakjes op tafel te staan, waarmee iedereen z'n Soep naar smaak kan vullen. Verder zet je Sambal, Zoute- en Zoete Ketjap op tafel. 

Die Saoto-mix koop je in zakjes bij uw Lokale Toko. Er zit Ui, Knoflook en Aardappel in de vorm van chips-frietjes in.

Njang Sweetie - Selamat Makan - Eet Smakelijk

Ingrediënten:

voor de Soep:

• 1 Kip of bouten, 1kg
• 2,5 dl Azijn (per liter water)
• 1 flinke Ui
• 3 tenen Knoflook
• duimgroot stuk Gember
• 1 theelepel Koenjit/Kurkuma
• 1,5 liter Water
• 2 sprieten Sereh/Citroengras
• duimgroot stuk Laos, in 5mm dikke plakjes
• 3 Salamblaadjes, te vervangen door Laurierblaadjes
• 3 Limoenblaadjes
• 7 Pimentkorrels
• 1 Steranijs
• eventueel een bouillonblokje

voor erbij:

• 1 Ei per persoon
• Taugé
• Prei
• Bosui
• Selderij
• (Chinese) Kool
• Sambal
• Zoute en Zoete Ketjap
• Saoto mix

Aardappelsalade

Een gemiddelde Nederlander eet zo'n kilo aardappelen per week. En daar komt jaarlijks dan nog ongeveer 30 kilo aan patat en chips bij. Dit komt dus neer op 80 kilo aardappels per jaar. En echte liefhebbers halen met gemak 140 kilo per jaar. Respect. Dat gaat Dikke bij lange na niet halen. Ik denk dat ik op zo'n 12 kilo per jaar uit kom. En daar zit dan hooguit 1 kilo gewone gekookte aardappel tussen. Eigenlijk hou ik alleen van een nieuw gekookt aardappeltje naast witte asperges.

Aardappels komen in huize Sigi als aardappelgratin, aardappelpuree, patate al forno, in een sperziebonen a la bonne femme salade, tortilla, of als aardappelsalade op tafel. En incidenteel wordt er een pieper gebakken, gepoft of als waaier bereid.

Aardappelen worden ook wel 'Poldergoud' genoemd. Kijk, en daar gaat Dikke's bloed sneller van stromen. Dikke vind zichzelf inmiddels Amsterdammer na 30 jaar in onze hoofdstad woonachtig te zijn, maar ooit ben ik uit de klei getrokken van de Noordoostpolder. Rijdend op de A6 kijk ik nog altijd reikhalzend uit om een eerste glimp van de Poldertoren op te vangen.
De jaarlijkse aardappeloogst werd (en wordt) met een heus Pieperfestival gevierd. Destijds het absolute hoogtepunt van het jaar, samen met de trekker-trek, de schuimparty, de opening van de buiten-ijsbaan, de jaarlijkse braderie en kermis. Weliswaar bepalende ervaringen in het leven van een opgroeiende jongeman in de polder maar tegelijkertijd de reden om naar de grote stad te trekken zodra de kans zich voor deed.

Snij de Aardappelen in dobbelsteen-grote blokjes en kook deze net gaar. Dit duurt zo'n 12- 15 minuten. Zorg dat ze heel blijven. Kook de eieren mee tot hard.
Snij een rode ui in dunne ringen, doe in een kommetje en 'zet onder water' met rode wijnazijn. Zo 'garen' ze een beetje, het scherpe gaat er af en hun rode kleur wordt intenser.
Bak de plakken bacon, laat uitlekken op keukenpapier en snij in smalle reepjes.
Snij de augurken in kleine blokjes.

Maak een dressing in een ruime schaal met olijfolie, mosterd, mayonaise, ongeveer 1 eetlepel van de rode wijnazijn, peper en zout. Doe de gare, uitgelekte aardappelblokjes er bij. Giet de rode ui af. Pel de eieren en hak ze grof. Snij de bosui in schuine ringetjes en hak de verse kruiden fijn. Verdeel alles over de aardappels.
Zet op tafel en hussel goed door voordat u opschept.

Ingrediënten:

• 6 ons aardappelen, vastkokende, bijv. roseval, ratte of opperdoezer
• 3 eieren
• 1 rode ui
• rode wijnazijn
• 5 plakken bacon
• 6 augurkjes
• 4-5 eetlepels van uw mooiste olijfolie
• 1/2 eetlepel mosterd, franse of dijon
• 1 eetlepel mayonaise
• zout en peper
• 3 bosuitjes
• 2 handen vol verse kruiden, bijv. basilicum, dragon, dille, platte peterselie, bieslook, tijm

Radijs

De meisjes Sigi hebben zich vol overgave gestort op de AH-moestuintjes. Niet alleen de meisjes Sigi maar ook Dikke zelf verwondert zich over de potentie van die kleine zaadjes. De dagen in huize Sigi beginnen met een inspectie van de plantjes. Nieuwe blaadjes worden enthousiast begroet. Loser-plantjes krijgen een tweede kans, maar worden zonder omkijken verwijderd als ze zich niet snel van hun vitaalste kant laten zien. Survival of the fittest. Darwinisme in onze Amsterdamse keuken. 

Dankzij een bij AH vakkenvullende vriendin van het oudste meisje Sigi was onze verzameling snel compleet. In de praktijk betekent dit dat, na het verpotten van de Tomaat, de Bieslook, de Prei, de Basilicum, de Radijs, de Broccoli, de Spinazie, de Dille, de Bosui en de Veldsla, onze keuken voor een groot gedeelte wordt ingenomen door Moeder Natuur. Niet alle plantjes komen even vastberaden de grond uit. Met name de Lookfamilie kijkt vooralsnog ronduit aarzelend de wereld in.

De Radijs laat zien hoe het moet; hun laatste dagen zijn zelfs al geteld. Inmiddels staan ze moedig op het balkon buiten van de lentezon te genieten, onwetend van het lot dat hen wacht. Want een dezer dagen zullen ze geoogst worden. Dan zal het gezin Sigi 5 Radijzen oogsten, die verdeeld moeten worden over ons 4-leden-tellende gezin. Allemaal eentje en eentje vierendelen. Na alle TLC een verdiende beloning en de opmaat voor één groot oogstfeest.

Als de Radijs-oogst eenmaal heeft plaatsgevonden, zal Dikke er met gepaste eer een culinaire draai aan geven. Dat klinkt heel spannend, maar zal in de praktijk opvallen door eenvoud. De meisjes Sigi lusten de Radijsjes namelijk maar op 1 manier, Radijsjes met Balsamicoazijn. Die gaan zo: Was de Radijsjes en laat een paar mooie blaadjes zitten. Snij ze nu kruislings in, zonder ze door te snijden. Meng de Olijfolie, de Balsamicoazijn, Peper en Zout en de Bosuitjes. Leg de Radijsjes er in.

Eenvoudig. Maar nog eenvoudiger is om ze zo te eten, na ze eventueel even in zout te hebben gedipt. Enorm retro ook. In de seventies kwamen ze zo regelmatig voorbij. Dikke was er destijds geen liefhebber van; dus ik snap m'n meisjes wel.

Meer van nu, maar bijna hetzelfde is Radijs als onderdeel van een Crudité. Rauwe groenten en een dipsausje. Denk aan Wortel, Paprika, Boontjes, Bleekselderij, Tomaatjes en Bloemkool. Qua dip gebruik je mayonaise als basis; voeg fijngehakte verse Kruiden toe en breng op smaak met Ansjovis, Citroensap, Peper en Zout.

De Radijs is overigens lid van een grotere familie, de familie der Kruisbloemigen. Direkte naasten zijn andersvormige en -kleurige Radijzen. Door een speling van de natuur en anders door fanatieke Radijs-fokkers bestaan er nu langwerpige Radijzen met een wit kontje, die ze 'halflange rode witpunt' hebben genoemd, een naam waar menig kabouter jaloers op zou zijn. Er zijn Witte Radijzen, lange Witte, die wij 'IJskegel' noemen en de engelsen 'long white icicle', en Paarse en Gele Radijzen. 

Maar ook de Mierikswortel en de Wasabi, in het Engels Horseraddish, zijn familie. Zo ook de Daikon, een witte reuzen-Radijs uit Japan. Een ander familielid is de Rettich, oftewel de Rammenas, waarvan er middellange witte, zwarte, rode, halflange rode en japanse hybride varianten bestaan. Dan is er nog een niet te vertalen Rammenas; de 'Münchner Weisser Treib und Setz'.

Hoe dan ook, wij Nederlander zijn zeer matige Radijs- en Radijsachtigen- eters, met zo'n 250 gram per persoon per jaar. Nee, dan onze aziatische vrienden; een Japanner eet zo'n 13 kilo per jaar. De kampioenen als het om Radijs-eten gaat zijn de Koreanen, een beetje Koreaan is namelijk goed voor 30 kilo op jaarbasis.

Rare jongens, die Koreanen, of toch niet ? De familie Radijs is behoorlijk gezond. Ze zijn licht vochtafdrijvend, bevatten geen vet, zeer weinig calorieën, er zitten mosterdoliën in, relatief veel mineralen en vitamine B en C, veel vezels, anti-oxidanten en anthocyaninen. Die laatsten zijn behulpzaam bij het verwijderen van gifstoffen uit het lichaam. Dikke denkt dat het slechts een kwestie van tijd is dat Radijs als superfood "ontdekt" zal worden.

Pak uw kans en eet Radijs voor het zover is. Als Radijs eenmaal de status van superfood bereikt wordt ie immers duur en schaars. Doe eens Radijs in een Salade, mooi voor de smaak, de textuur en de kleur. Snij klein: Komkommer, Radijs, Tomaten, Bosui, Munt en Peterselie. Hak Knoflook fijn. maak een dressing van Olijfolie, Citroensap, Peper en Zout. Hussel alles en bestrooi met Sumak of Za'atar. Heb je geen Turk in de buurt of kom je er net zonder Za'atar vandaan, bestrooi dan met Sesamzaad, geraspte Citroenschil en Tijm.

Ingrediënten:

voor de Radijsjes met Balsamicoazijn:

• 500 gr Radijsjes (goed voor het jaarlijks gemiddelde)
• 6 eetlepels mooie Olijfolie
• 2 eetlepels mooie Balsamicoazijn
• 3 Bosuitjes
• Peper en Zout

voor de Salade:

• 3 grote Tomaten of 20 kleine Tomaatjes
• 100 gr Radijsjes
• 1 Komkommer
• 2 Bosuitjes
• een hand Platte Peterselie
• een handje Munt
• 2 teentjes Knoflook
• 3 eetlepels mooie Olijfolie
• 1 eetlepel van een mooie Azijn (bijvoorbeeld Dragon-)
• Peper en Zout
• een eetlepel Sumak of Za'atar